Κυριακή, 30 Νοεμβρίου 2014

Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ Γ΄ ΚΑΙ Η ΑΥΓΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ

Η ιστορία μέσα από πηγές

Α. Έναρξη της Νέας Εποχής
Στα χρόνια της βασιλείας του Μιχαήλ του Γ΄ άρχισε η ανάπτυξη της δύναμης του Βυζαντίου. Η οριστική αναστήλωση των εικόνων επέτρεψε στη βυζαντινή κυβέρνηση να ασχοληθεί με τη βελτίωση της άμυνας κατά των Αράβων και τα έργα του πολιτισμού. 


Δάσκαλος και μαθητές
Εκπαίδευση
Β. Ίδρυση της Σχολής της Μαγναύρας
Η ίδρυση της ανώτερης σχολής της Μαγναύρας, με πρωτοβουλία του Καίσαρα Βάρδα (θείου του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ), αποτελεί σταθμό στην ιστορία της βυζαντινής εκπαίδευσης.
Δραστηριότητα: Αφού διαβάσετε προσεκτικά το παρακάτω κείμενο να απαντήσετε στις ερωτήσεις:
Ποιος διευθύνει τη Σχολή;
Ποια μαθήματα διδάσκονταν οι φοιτητές στη σχολή της Μαγναύρας;
Με ποιο τρόπο ο Καίσαρ Βάρδας συνέβαλε στην πρόοδο των επιστημών και της ίδιας της Σχολής;

Ο Λέων ο Φιλόσοφος και η Μαγναύρα

    Ο Λέων, καθώς σχόλαζε, εξαιτίας της καθαίρεσης του [από το αξίωμα του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης], διεύθυνε τη σχολή της Μαγναύρας. Ο μαθητής του Θεόδωρος ήταν επικεφαλής του τμήματος της γεωμετρίας, ο Θεοδήγιος της αστρονομίας, και ο Κομητάς της γραμματικής, που διδάσκει πώς μιλιούνται σωστά τα ελληνικά. Ο Βάρδας τους έδινε γενναιόδωρες χορηγίες, για να καλύπτουν τις ανάγκες τους και, επειδή αγαπούσε τη γνώση, τους επιςκεπτόταν συχνά, ενθαρρύνοντας τις κλίσεις των φοιτητών τους: μέσα σε λίγα χρόνια έδωσε φτερά στην επιστήμη, που σημείωσε αλματώδη πρόοδο.

Συνεχιστές Θεοφάνη, 4ο βιβλίο, έκδ. I. Bekker, CSHB, Βόννη 1838, 192.

Γράμματα
Γ. Ενδιαφέρον για τους κλασικούς
Οι λόγιοι την περίοδο αυτή άρχισαν να αναζητούν, να συλλέγουν, να μελετούν και να αντιγράφουν χειρόγραφα με έργα της αρχαίας γραμματείας. Ο πιο αξιόλογος από αυτούς ήταν ο πατριάρχης Φώτιος.
Ο Φώτιος έγραψε έργα θεολογικά, ομιλίες και ένα λεξικό. Το πιο σημαντικό έργο είναι η Μυριόβιβλος: μια συλλογή 300 φιλολογικών δοκιμίων με τα οποία ο Φώτιος σχολιάζει και ερμηνεύει αρχαία έργα.
Τον Φώτιο θα τον συναντήσουμε και στα επόμενα μαθήματα γιατί ήταν αυτός που συνέλαβε την ιδέα του εκχριστιανισμού των Σλάβων.


Μικρογραφία στην οποία απεικονίζεται ο πατριάρχης Φώτιος, από τη χρονογραφία* του Ιωάννη Σκυλίτζη. Νότιος Ιταλία (Παλέρμο), περ. 1150-75, τέμπερα σε περγαμηνή. Μαδρίτη, Εθνική Βιβλιοθήκη


*Με το όρο χρονογραφία αναφερόμαστε σε ιστορικής φύσης έγγραφο. Συνήθως το αντικείμενο της χρονογραφίας είναι η ανά έτος αφήγηση ιστορικών γεγονότων και οι συγγραφείς χρονογράφοι που ασχολήθηκαν περισσότερο με το είδος ανήκουν στο είδος της βυζαντινής ιστοριογραφίας. (Wikipedia)


 Δραστηριότητα:
Αφού μελετήσεις με προσοχή το απόσπασμα από τη βιογραφία του Ιγνατίου, να επισημάνεις τις προϋποθέσεις που εξασφάλιζαν κοινωνική ανάδειξη στο Βυζάντιο κατά τον 9ο αι.



Η προσωπικότητα του Φωτίου

    Αυτός ο Φώτιος δεν ανήκε στους ταπεινούς και ανώνυμους, αλλά στους ευγενείς από καταγωγή και έγκριτους πολίτες και θεωρούνταν ο πιο προκομμένος στην κοσμική σοφία και σύνεση από όλους όσοι ασχολούνταν με τα ζητήματα της πολιτείας. Είχε τέτοιες γνώσεις στη γραμματική, την ποίηση, τη ρητορική, τη φιλοσοφία, την ιατρική και κάθε σχεδόν κοσμική επιστήμη, ώστε έλεγαν ότι όχι μόνο ξεχώριζε απ' όλους τους συγχρόνους του, αλλά συναγωνιζόταν ακόμη και τους αρχαίους. Στο πρόσωπο του συνδυάζονταν όλες οι αρετές: το ταλέντο, οι σπουδές, ο πλούτος, με τον οποίο αποκτούσε όποιο βιβλίο ήθελε, και πάνω απ' όλα η φιλοδοξία που τον έκανε να ξαγρυπνάει τις νύχτες, ασχολούμενος με τη μελέτη των βιβλίων.

Νικήτας ο Παφλαγών, Βίος Ιγνατίου, J.-P. Migne,
Patrologia Graeca, τ. 105 (Παρίσι 1862), στήλη 509 Β.


Τρίτη, 18 Νοεμβρίου 2014

Εικονομάχοι εναντίον εικονολατρών! Ένα παιχνίδι ρόλων


Δραστηριότητα
Αν ζούσατε στο βυζάντιο την εποχή της εικονομαχίας ποια πλευρά θα υποστηρίζατε; Αναπτύξτε την άποψη σας με τα κατάλληλα επιχειρήματα σε έναν πραγματικό διάλογο με έναν συμμαθητή/τρια σας που θα παρουσιάσετε στην ολομέλεια της τάξης:



Πλήθος πιστών προσκυνούν, φιλούν κι αγγίζουν την εικόνα τής «Αχειροποιήτου», για να θεραπευτούν


Αφού διαβάσετε προσεκτικά τα δύο κειμενα –μαρτυρίες για την εικονομαχία στη σελ. 34 του βιβλίου σας καθώς και τις πληροφορίες του βιβλίου σας, εντοπίστε ποια ήταν τα κυριότερα επιχειρήματα των εικονομάχων και των εικονολατρών και φτιάξτε το δικό σας λόγο.
Επιχειρήματα των εικονομάχων Ι

   Οι εικόνες αναπληρώνουν τα είδωλα και άρα αυτοί που τις προσκυνούν είναι ειδωλολάτρες [...]. Όμως δεν πρέπει να προσκυνούμε κατασκευάσματα των ανθρώπινων χεριών και κάθε είδους ομοίωμα [...]. Πληροφόρησέ με ποιος μας κληροδότησε αυτή την παράδοση, δηλαδή να σεβόμαστε και να προσκυνούμε κατασκευάσματα χεριών, ενώ ο Θεός απαγορεύει την προσκύνηση, και εγώ θα συμφωνήσω ότι αυτό είναι νόμος του Θεού.

Από επιστολή του Λέοντος Γ' στον πάπα Γρηγόριο Β', Travaux et memoires 3 (1968) 279.



Επιχειρήματα των εικονομάχων ΙΙ
Απόψεις Λέοντος Ε' για την εικονολατρία

    Γιατί οι Χριστιανοί παθαίνουν ήττες από τους εθνικούς; Επειδή λατρεύονται οι εικόνες [...]! Γι' αυτό σκοπεύω να τις καταστρέψω. [...] Οι αυτοκράτορες που δέχτηκαν και λάτρεψαν τις εικόνες πέθαναν στην εξορία ή στη μάχη. Αυτοί όμως που δεν τις λάτρεψαν πέθαναν στο κρεβάτι τους και τάφηκαν με τιμές στους αυτοκρατορικούς τάφους κοντά στο ναό των Αγ. Αποστόλων. Εγώ επιθυμώ να μιμηθώ τη δεύτερη κατηγορία και να τις καταστρέψω, για να μακροημερεύσω και εγώ και ο γιος νου και η δυναστεία μας να βασιλεύσει ως την 4η και 5η γενιά.
      Scriptor incertus de Leone Bardae filio,
έκδ. I. Bekker, Bonn 1842, 349.




Επιχειρήματα των εικονολατρών

    Εφόσον προσκυνώ και σέβομαι το σταυρό και τη λόγχη, τον κάλαμο και τον σπόγγο, με τα οποία οι θεοκτόνοι Ιουδαίοι προσέβαλαν και σκότωσαν τον Κύριό μου, γιατί όλα αυτά στάθηκαν όργανα του έργου της σωτηρίας των ανθρώπων, πώς να μην προσκυνήσω και τις εικόνες που κατασκευάζουν οι πιστοί με αγαθή προαίρεση και με σκοπό τη δοξολογία και την ανάμνηση των παθημάτων του Χριστού; Και εφόσον προσκυνώ την εικόνα του σταυρού που κατασκευάζεται από οποιοδήποτε υλικό, πώς να μην προσκυνήσω την εικόνα του Χριστού που κατέστησε σωτήριο τον σταυρό; Ότι δεν προσκυνώ την ύλη είναι φανερό, διότι, αν καταστραφεί το εκτύπωμα ενός σταυρού που είναι κατασκευασμένος από ξύλο, παραδίδω το ξύλο στη φωτιά. Το ίδιο συμβαίνει και με το ξύλο των εικονισμάτων, όταν αυτά καταστραφούν.

Ιωάννης Δαμασκηνός, Περί εικόνων, Λόγος δεύτερος, κεφ. 19, Migne, Patrologia Graeca, τ. 94, στήλη 1305.


Δευτέρα, 17 Νοεμβρίου 2014

Η μεταβατική εποχή: Οι έριδες για το ζήτημα των εικόνων

Τι παρατηρείτε σε αυτήν την εικόνα;
Η εικονομαχία

Ορισμός: Μια διαμάχη που συγκλόνισε το βυζάντιο από τις αρχές του 8ου ως και τα μέσα του 9ου αιώνα και σχετίζεται με το ερώτημα: είναι η λατρεία των εικόνων σύμφωνη με το ορθόδοξο δόγμα;

Πρωτεργάτες
Οι αυτοκράτορες Λέων Γ΄και Κωνσταντίνος Ε΄ (μέσα του 8ου αιώνα)

Τα αίτια της εικονομαχικής κίνησης

1) Η επιρροή της ιουδαϊκής και ισλαμικής θρησκείας, όπου κυριαρχούσαν ανεικονικές αντιλήψεις, δηλαδή δεν επέτρεπαν την παράσταση εικόνων του Θεού και γενικότερα ιερών προσώπων. Η επιρροή αυτή ήταν ιδιαίτερα έντονη στους βυζαντινούς πληθυσμούς της Μικράς Ασίας, λόγω της στενότερης επαφής με τους Άραβες και τους Εβραίους. 
2) Η λατρεία των εικόνων είχε φτάσει στην υπερβολή και στα όρια της δεισιδαιμονίας, ειδικά ανάμεσα στα λαϊκά στρώματα. 
3) Οι αυτοκράτορες της δυναστείας των Ισαύρων (717-802) υποστήριξαν τους εικονομάχους, επειδή ήθελαν να περιορίσουν την αυξανόμενη δύναμη των μοναχών, οι οποίοι προωθούσαν τη λατρεία των εικόνων. 
4) Κυκλοφόρησε η ιδέα ανάμεσα σε πολλούς ότι οι αποτυχίες των Βυζαντινών στους πολέμους, κυρίως με τους Άραβες, οφείλονταν στην οργή του Θεού, ο οποίος δήθεν δεν ήθελε τη λατρεία των εικόνων και τιμωρούσε έτσι τους Βυζαντινούς.

Πλήθος πιστών προσκυνούν, φιλούν κι αγγίζουν την εικόνα τής «Αχειροποιήτου», για να θεραπευτούν

Αφορμές και γεγονότα:

Α΄ Φάση της εικονομαχίας (726-787)
α) Εκδίδεται αυτοκρατορικό διάταγμα το 730 που απαγορεύει τη λατρεία των εικόνων. 
β) Οι εικονόφιλοι τιμωρούνται με φυλακίσεις, εξορίες και δημεύσεις περιουσιών. 
γ) Διώκονται οι μοναχοί και καταστρέφονται πολλά μοναστήρια. 
δ) Την υπεράσπιση της λατρείας των εικόνων αναλαμβάνει ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο μεγαλύτερος θεολόγος της εποχής του. 
Τερματισμός: Η πρώτη φάση τερματίζεται με τη Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο (787), την οποία συγκάλεσε η αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία. Η σύνοδος αποκατέστησε τη λατρεία των εικόνων, διευκρινίζοντας ότι στις εικόνες απονέμεται μόνο τιμητική προσκύνηση.

Β΄ Φάση της εικονομαχίας (815-813)
Στη δεύτερη φάση πρωταγωνιστεί ο εικονομάχος αυτοκράτορας Λέων Ε΄ ο Αρμένιος, ο οποίος απέδωσε στην εικονολατρία τις ήττες των Βυζαντινών στα πεδία των μαχών. 
Τερματισμός: Η φάση αυτή τελειώνει  με νέα σύνοδο το 843, την οποία συγκάλεσε η αυτοκράτειρα Θεοδώρα. Η σύνοδος αποφάσισε την οριστική αποκατάσταση και αναστήλωση των εικόνων.

Η αναστήλωση των εικόνων, Βυζαντινό Μουσείο,  αρχές του 17ου αιώνα

 Η ανάγνωση μιας εικόνας

Πώς φαίνεται ότι παρουσιάζεται στην παραπάνω εικόνα το γεγονός  της αναστήλωσης των εικόνων;   

Παρατηρήστε προσεκτικά τα πρόσωπα που βρίσκονται στην εικόνα. Α)Ποια μπορεί να είναι η γυναίκα στο πάνω μέρος; Β)Ποιο είναι το αγόρι που στέκεται δίπλα της; Γ)Ποια μπορεί να είναι τα πρόσωπα με τα φωτοστέφανα;



Συνέπειες της νίκης των εικονολατρών
1) Η ελληνική πνευματική παράδοση που ευνοούσε από τα αρχαία χρόνια την απεικόνιση των θεϊκών μορφών νίκησε την ασιατική ανεικονική παράδοση. 
2) Τερματίστηκαν οι θρησκευτικές διαμάχες. 
3) Η Εκκλησία μπόρεσε να αφοσιωθεί στο ιεραποστολικό της έργο και στη διάδοση του Χριστιανισμού σε ειδωλολατρικούς λαούς. 
4) Τα μοναστήρια άρχισαν να πολλαπλασιάζονται και να πλουτίζουν. 
5) Περιορίστηκαν οι υπερβολές στη λατρεία των εικόνων και των λειψάνων των αγίων.

Ο εικονολάτρης πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νικηφόρος ο Α΄ πατά επί του πτώματος μεταρρυθμιστή εικονομάχου.

Οι αρνητικές συνέπειες της εικονομαχίας
1. Ο βυζαντινός λαός διχάστηκε και διαιρέθηκε σε εικονομάχους και εικονολάτρες.
2. Όσο κράτησε η εικονομαχία, απαγορεύτηκε η παράσταση θείων προσώπων στους τοίχους των εκκλησιών και οι εκκλησίες διακοσμήθηκαν με ζώα, φυτά και διακοσμητικά μοτίβα.
3. Πολλές εικόνες και έργα τέχνης καταστράφηκαν.
4. Μετά την επικράτηση των εικονολατρών, πολλά κείμενα των εικονομάχων καταστράφηκαν.
5. Όσον αφορά τις σχέσεις του βυζαντίου με τους γείτονες του, η εικονομαχία προκάλεσε την απομάκρυνση της Εκκλησίας της Ρώμης από το Βυζάντιο, λόγω της δυσαρέσκειας της για τους εικονομάχους αυτοκράτορες.  

Μπορείτε να παρακολουθήσετε και το παρακάτω βίντεο που αναφέρει τα κύρια σημεία της εικονομαχίας






Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου 2014

Οι πρώτοι αιώνες του βυζαντίου: επανάληψη μετά μουσικής!

Ολοκληρώνοντας τους πρώτους αιώνες του Βυζαντίου ας θυμηθούμε σημαντικά πρόσωπα της περιόδου με λίγη...μουσική από την ομάδα του "History for music lovers".

Κρατήστε σημειώσεις!

Constantine ("Come On, Eileen" by Dexy's Midnight Runners)





Empress Theodora ("Norwegian Wood" by the Beatles)




Κυριακή, 9 Νοεμβρίου 2014

8ος-11ος αιώνας: Περίοδος της μεγάλης ακμής του βυζαντίου

Η διαμόρφωση της μεσαιωνικής ελληνικής βυζαντινής αυτοκρατορίας

Οι σημαντικότερες εξελίξεις από τον 8ο ως τον 11ο αιώνα:

Α. Τα σύνορα του βυζαντινού κράτους- εξωτερική πολιτική

Το "υγρό πυρ", ένα αποτελεσματικό όπλο των βυζαντινών, ενάντια στους εχθρούς του

1.Τα σύνορα ανάμεσα στους βυζαντινούς και το χαλιφάτο σταθεροποιούνται.
2. Στα μέσα του 9ου αιώνα οι βυζαντινοί περνούν στην αντεπίθεση στη Μ. Ασία.
3. Στα Βαλκάνια, το Βυζάντιο αντιμετωπίζει τη βουλγαρική απειλή.
4. Το Βυζάντιο αρχίζει σταδιακά να αφομοιώνει τους σλαβικούς πληθυσμούς.

Β. Διοίκηση

Τα θέματα γενικεύονται στη Μ. Ασία και τα Βαλκάνια.

Η ανάπτυξη των βυζαντινών θεμάτων το 10 αιώνα

-Ας θυμηθούμε:
  • Τι είναι τα θέματα;
  • Ποιος διοικεί τα θέματα;
  • Πώς ονομάζεται ο στρατός των θεμάτων και από ποιους επανδρώνεται;
  • Τι είναι τα στρατιωτόπια ή στρατιωτικά κτήματα;
  • Τι συνέπειες πιστεύετε ότι είχε η ανάπτυξη των θεματικών στρατών για το βυζάντιο;

Γ. Οικονομία: Ανάκαμψη



1. Ο πληθυσμός του Βυζαντίου αυξάνεται και πάλι.
2. Αναζωογονείται το εμπόριο και η βιοτεχνία.
3. Αυξάνονται τα κρατικά έσοδα.




Αλλά, ας μην ξεχνάμε ότι η οικονομία του Βυζαντίου στηρίζεται κυρίως στην ....................................................................................................................................

Γενικά, στη διάρκεια αυτής της περιόδου ενισχύεται ο ελληνικός χαρακτήρας της αυτοκρατορίας και περιορίζεται η χρήση της λατινικής γλώσσας.

Εργασία

Ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Α΄(802-811) πήρε μια σειρά από οικονομικά μέτρα για να αυξήσει τα έσοδα του κράτους. Επειδή τα μέτρα αυτά ήταν κυρίως η επιβολή νέων φόρων, δεν ήταν και πολύ αγαπητά στο λαό, γι΄ αυτό ονομάστηκαν "Κακώσεις" .
Να διαβάσετε προσεκτικά το παράθεμα "Οι κακώσεις του Νικηφόρου", στη σελίδα 32 του σχολικού βιβλίου και να απαντήσετε στο τετράδιο σας τις ερωτήσεις 3 και 4 (σελ. 33)

Δευτέρα, 3 Νοεμβρίου 2014

Η εξάπλωση των Αράβων, το εμπόριο και ο πολιτισμός τους

Ας πάρουμε μια γεύση από την εξάπλωση και τον πολιτισμό των Αράβων, μέσα από παλιές εικόνες και σύγχρονες φωτογραφίες που θα προσφέρουν αφορμές για συζήτηση. Ακολουθεί το σχεδιάγραμμα των πιο σημαντικών στοιχείων της ενότητας:
  
E. Delacroix, Άραβες από την πόλη του Αλγερίου


  • Οι Άραβες κατοικούσαν στην χερσόνησο της Αραβίας.
  • Τον 7ο αιώνα εξαπλώθηκε σε ολόκληρη την Αραβία ο ισλαμισμός. Το Ισλάμ είναι η μονοθεϊστική θρησκεία που ίδρυσε ο Μωάμεθ και επηρεάστηκε από τον Ιουδαϊσμό και τον χριστιανισμό.
  • Το Κοράνι (το ιερό βιβλίο των μουσουλμάνων) ζητούσε από τους πιστούς (μουσλίμ) διάδοση του ισλαμισμού με ιερό πόλεμο(τζιχάντ). Οι νεοφώτιστοι στον Ισλαμισμό  Άραβες ξεκινούν τις εξορμήσεις τους κατά των βυζαντινών, κατακτώντας πολλές βυζαντινές και περσικές επαρχίες και δημιουργούν ένα μεγάλο αραβικό κράτος, το Χαλιφάτο.
  • Οι βασικότεροι παράγοντες εξάπλωσης των Αράβων ήταν α) η εξάντληση των βυζαντινών και των Περσών από τους μεταξύ τους πολέμους β) οι διώξεις των μονοφυσιτών (αιρετικοί χριστιανοί)στις ανατολικές επαρχίες του βυζαντίου. Πολλοί από τους κατοίκους αντιμετώπισαν θετικά την έλευση των Αράβων.

 Η ανάπτυξη του εμπορίου
  • Από τα μέσα του 8ου αι. οι Άραβες και οι Εβραίοι δραστηριοποιήθηκαν στο διεθνές εμπόριο με επίκεντρο τις μεγάλες πόλεις και έγιναν, όπως ειπώθηκε, οι μεταπράτες του διεθνούς εμπορίου.
  • Από τα μέσα του 9ου αι. οι Άραβες ίδρυσαν εμπορικές αποικίες στις ακτές των Ινδιών, της ΝΑ Ασίας και της Κίνας. 
  • Από τη μακρινή Ανατολή μετέφεραν μπαχαρικά και άλλα είδη πολυτελείας στις αραβικές και βυζαντινές αγορές, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη. 
  • Οι έμποροι του Ισλάμ υιοθέτησαν πολλές καινοτομίες: συγκρότησαν εμπορικές εταιρείες, επινόησαν την εμπορική επιταγή (τσεκ) και ανέπτυξαν το πιστωτικό σύστημα (αργυραμοιβοί και τράπεζες). Οι καινοτομίες αυτές διευκόλυναν σημαντικά τις συναλλαγές.

 β. Γράμματα και τέχνες 


  • Τα γράμματα και οι τέχνες αναπτύχθηκαν στο Ισλάμ με επίκεντρο μεγάλες πόλεις όπως ήταν η Κόρδοβα και η Βαγδάτη, όπου ιδρύθηκαν βιβλιοθήκες και πανεπιστήμια. Η αραβική λογοτεχνία ήταν της μόδας ακόμη και ανάμεσα στους χριστιανούς υπηκόους των αραβικών κρατών. 
  • Οι Άραβες μετέφρασαν τα έργα των Ινδών, των Περσών και των Ελλήνων. Ιδίως οι μεταφράσεις των έργων του ελλήνων σοφών και κυρίως του Αριστοτέλη και των Νεοπλατωνικών επηρέασαν βαθιά την αραβική σκέψη και επιστήμη.

  • H τέχνη των Αράβων δανείστηκε τεχνικές, τεχνίτες και υλικά από το Βυζάντιο, αλλά για θρησκευτικούς λόγους έμεινε προσηλωμένη στην ανεικονική τεχνοτροπία. Χαρακτηριστικά δημιουργήματα της αραβικής τέχνης είναι τα τεμένη (τζαμιά). Ξεχωρίζουν αυτό της Κόρδοβας και το μεγάλο τέμενος της Δαμασκού. 
Το τέμενος Ουμαγιάντ, ένα από τα παλιότερα και πιο όμορφα μουσουλμανικά τεμένη στη Δαμασκό,




Το εσωτερικό του τεμένους της Κόρδοβας



Λεπτομέρεια από τη διακόσμηση του τζαμιού της Κόρδοβας: Γιατί η τέχνη των Αράβων χαρακτηρίζεται ανεικονική;



Η επίδραση του αραβικού πολιτισμού στις επιστήμες και τη γλώσσα:


Άραβες αστρονόμοι




-Οι Άραβες καθιέρωσαν την ινδική αρίθμηση (Μαθηματικά)
-Οργάνωσαν μακρινά ταξίδια (Γεωγραφία)
-Υπολόγισαν την τροχιά του ήλιου και των πλανητών (Αστρονομία)
-Ανακάλυψαν το θεικό οξύ και το οινόπνευμα (Χημεία)
-Καθιέρωσαν νέα φάρμακα και πραγματοποίησαν πολύπλοκες εγχειρήσεις (Ιατρική)
-Εισήγαγαν στη Δύση το χαρτί και νέες καλλιέργειες (βερίκοκα, αγκινάρα, βαμβάκι, σακχαροκάλαμο, κλπ)
-Η παρουσία πολλών αραβικών λέξεων στις ευρωπαϊκές γλώσσες δείχνει το μέγεθος της επίδρασης του αραβικού πολιτισμού:   Άλγεβρα, ζενίθ, ναδίρ, ταρίφα, αλχημεία, αλκοόλ, ρύζι, σαφράνι, κλπ.